خلاصه پرونده الزام به تنظیم سند (شعبه ۴۵ حقوقی)
- موضوع: دعوی الزام به تنظیم سند رسمی آپارتمان
- خدمت حقوقی: اثبات قرارداد الکترونیک
- چالش: فقدان مبایعهنامه کاغذی و انکار فروشنده
- دادگاه: شعبه ۴۵ دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی شهید صدر
- نتیجه: تایید اعتبار توافق دیجیتال و صدور حکم الزام به سند
۱. چالش (The Challenge)
موکل ما در دوران همهگیری کرونا، از طریق واتساپ با فروشندهای برای خرید یک واحد آپارتمان توافق کرده بود. تمام جزئیات معامله (قیمت، شرایط پرداخت، تاریخ تحویل) در چت رد و بدل شده و موکل مبالغی را به عنوان ثمن معامله کارتبهکارت کرده بود. اما هیچ مبایعهنامه کاغذی امضا نشده بود.
با افزایش شدید قیمت مسکن، فروشنده معامله را انکار کرد و مدعی شد: «هیچ قراردادی امضا نکردهایم، این پولها قرض بوده و چت واتساپ ارزش قانونی ندارد.» موکل در خطر از دست دادن هم خانه و هم ارزش پول خود بود.
۲. استراتژی حقوقی ما (Our Strategy)
بسیاری تصور میکنند قرارداد حتماً باید روی کاغذ و با امضای خیس باشد. استراتژی ما بر مبنای «قانون تجارت الکترونیکی ایران» بنا شد:
الف) استناد به مواد ۶ و ۱۲ قانون تجارت الکترونیک
طبق ماده ۶، «داده پیام» (پیامهای ارسالی در فضای مجازی) در حکم نوشته است و طبق ماده ۱۲، اسناد و ادله اثبات دعوی ممکن است به صورت «داده پیام» باشد و نمیتوان صرفاً به دلیل شکل دیجیتالی آن، ارزش اثباتی آن را رد کرد.
ب) اثبات «قصد انشاء» (Intention to Create Legal Relations)
ما با تحلیل محتوای چتها نشان دادیم که طرفین صرفاً در حال مذاکره نبودهاند، بلکه «ایجاب» (پیشنهاد فروش) و «قبول» (پذیرش خرید) به صورت کامل و قطعی انجام شده است. ارسال شماره کارت توسط فروشنده و واریز وجه توسط خریدار، «امضای عملی» این توافق بود.
ج) تامین دلیل دیجیتال
برای جلوگیری از حذف پیامها توسط فروشنده (Delete for everyone)، بلافاصله درخواست تامین دلیل کردیم و کارشناس رسمی دادگستری محتوای چتها، ویسها و رسیدهای بانکی را مستندسازی کرد. این گزارش رسمی، راه هرگونه انکار بعدی را بست.
۳. نتیجه (The Result)
قاضی محترم شعبه ۴۵ دادگاه حقوقی، با استدلال حقوقی دقیق ما:
- توافقات انجام شده در واتساپ را به عنوان یک «قرارداد بیع لازمالاجرا» به رسمیت شناخت.
- ادعای فروشنده مبنی بر قرضی بودن پولها را با توجه به متن پیامها رد کرد.
- حکم به الزام خوانده (فروشنده) به حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی انتقال به نام موکل صادر کرد.
نکته کلیدی این پرونده
قراردادهای دیجیتال، ایمیلی و پیامرسانی در نظام حقوقی ایران معتبر هستند، به شرطی که اصول آن رعایت شود. اگر معاملهای را در فضای مجازی انجام میدهید، حتماً تمام سوابق را آرشیو کنید و در صورت بروز اختلاف، قبل از هر اقدامی با وکیل متخصص مشورت کنید تا ادله شما "محکمهپسند" ارائه شود.
طرف معامله زیر توافق زده است؟
اگر مدرک کاغذی ندارید اما در واتساپ، تلگرام یا ایمیل توافق کردهاید، ما میتوانیم حق شما را زنده کنیم.