۵ اشتباه مرگبار در قراردادهای فریلنسری

کار فریلنسری (آزادکاری) آزادی عمل زیادی دارد، اما ریسک‌های حقوقی آن هم کم نیست. کارفرمایی که پروژه را تایید نمی‌کند، درخواست‌های اضافه (Scope Creep) دارد یا پول را دیر می‌دهد، کابوس هر فریلنسری است. تنها راه نجات، یک قرارداد حرفه‌ای است.

۱. ابهام در «شرح خدمات» (Scope of Work)

بزرگترین اشتباه، کلی‌گویی است. مثلاً نوشتن "طراحی سایت فروشگاهی". این جمله می‌تواند به معنای یک سایت ساده وردپرسی یا یک پلتفرم اختصاصی مثل دیجی‌کالا باشد!
راه حل: دقیقا بنویسید چه صفحاتی، چه امکاناتی و با چه تکنولوژی‌هایی باید طراحی شود.

۲. مشخص نکردن تعداد ویرایش‌ها (Revisions)

اگر در قرارداد ننویسید "حداکثر ۲ بار ویرایش"، کارفرما می‌تواند تا ابد از شما تغییرات بخواهد. این یعنی اتلاف وقت و انرژی شما بدون دریافت پول اضافه.

۳. نادیده گرفتن مالکیت فکری (Intellectual Property)

آیا سورس کد نهایی متعلق به کارفرماست؟ آیا شما حق دارید این پروژه را در رزومه خود بگذارید؟ اگر این‌ها را مشخص نکنید، ممکن است بعداً با شکایت حقوقی مواجه شوید. معمولاً مالکیت مادی پس از تسویه حساب کامل منتقل می‌شود.

۴. شرایط پرداخت و پیش‌پرداخت

هرگز بدون پیش‌پرداخت کار را شروع نکنید. بهترین مدل پرداخت برای پروژه‌های بزرگ، پرداخت مرحله‌ای (Milestone) است. مثلاً ۳۰٪ شروع، ۳۰٪ میانه کار و ۴۰٪ هنگام تحویل نهایی.

۵. نداشتن بند فسخ قرارداد (Termination)

اگر وسط پروژه فهمیدید نمی‌توانید با این کارفرما کار کنید، چطور باید جدا شوید؟ اگر بند فسخ و جریمه نداشته باشید، ممکن است مجبور به پرداخت خسارت‌های سنگین شوید.